سفر سه روزه شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین به مصر — که همزمان با هفتادمین سالگرد برقرار روابط دیپلماتیک میان دو کشور و نخستین سفر وی به خاورمیانه در چهار سال گذشته بود — بار دیگر بر تعادل سیاسی دشواری که قاهره میان واشنگتن و پکن برقرار کرده است، روشنی افکند. در حالی که مصر به دریافت کمک‌های نظامی سالانه به ارزش ۱.۳ میلیارد دلار از ایالات متحده ادامه می‌دهد، اما در عین حال در سال‌های اخیر روابط اقتصادی و نظامی خود را با چین به شکل چشمگیری تعمیق بخشیده است. اکنون این تعادل دیپلماتیک با آزمونی تازه روبرو شده است، چرا که این بار خاک مصر به میدان رقابتی استراتژیک در مسابقه جهانی ذکاء مصنوعی بدل شده است.

قرارداد هواوی و اقدام متقابل آمریکا
هسته اصلی این رقابت تازه حول پیشنهاد شرکت غول‌پیکر چینی (هواوی) برای ساخت دو مجتمع محاسباتی در مصر می‌چرخد. بر اساس اسناد رسمی، هواوی خواستار تامین ۱,۴۰۸ پردازنده Ascend 950 برای آموزش مدل‌های ذکاء مصنوعی، به همراه ۶۰۰ تراشه دیگر Ascend 950 یا نسخه قدیمی‌تر 910B با بازه زمانی اجرای ۱۲ ماهه شده است. اگر این قرارداد به مرحله اجرا برسد، نخستین صادرات آشکار تراشه‌های پیشرفته هواوی به خارج از مرزهای چین خواهد بود و زیرساختی که برای این منظور ساخته می‌شود برای ماموریت‌های نظامی، نظارتی و حکومتی به کار گرفته خواهد شد.

در مقابل، منابع آگاه اشاره می‌کنند که وزارت امور خارجه آمریکا در حال تدوین یک پیشنهاد متقابل از طریق شرکت‌های آمریکایی مانند Nvidia، AMD و Microsoft است تا از انحصار بازار فناوری مصر توسط پکن جلوگیری کند.

موقعیت جغرافیایی و دلایل انتخاب مصر
انتخاب مصر به عنوان مرکز این فناوری با موقعیت جغرافیایی ویژه این کشور پیوند خورده است؛ مصر کنترل کانال سوئز را در دست دارد که در نقطه تلاقی قاره‌های آفریقا، آسیا و اروپا قرار گرفته است. در سایه تنش‌های منطقه‌ای و بحران‌های تنگه هرمز و باب‌المندب، اهمیت استراتژیک کانال سوئز به عنوان یک مسیر جایگزین تامین کالا چندین برابر شده است.

چین بزرگ‌ترین شریک تجاری مصر در کالاهای غیرنفتی است و حجم تجارت دو‌جانبه در پایان سال ۲۰۲۵ به حدود ۲۰.۷ میلیارد دلار رسید. همچنین، منطقه اقتصادی مشترک چین و مصر در ساحل دریای سرخ (که بخشی از ابتکار کمربند و راه است) بیش از ۲۰۰ شرکت را جذب کرده و افزون بر ۱۰ هزار فرصه شغلی مستقیم ایجاد نموده است. محمد رمضان، فعال در ابتکار مصری برای حقوق شخصی (EIPR)، تاکید می‌کند که رقابت بر سر مراکز داده در اصل رقابتی عمیق بر سر جمع‌آوری و هدایت داده‌های جهانی و مدیریت آینده است، و چین در این زمینه دارای نقطه قوتی است زیرا هواوی سال‌هاست در بازار مصر حضور دارد و قیمت‌های آن در مقایسه با شرکت‌های آمریکایی رقابتی‌تر است.

چالش‌های محیط زیستی و اقتصادی برای داخل مصر
با وجود اهمیت سیاسی و تکنولوژیک آن، ساخت مراکز داده بار سنگینی بر محیط زیست مصر تحمیل می‌کند. این مراکز نیازی شدید به آب و برق برای سیستم‌های خنک‌کننده دارند، در حالی که بر اساس داده‌های حکومتی، سهم آب هر فرد در مصر به زیر ۵۰۰ متر مکعب در سال کاهش یافته که معادل نصف خط فقر آبی سازمان ملل متحد است.

مجید مندور، تحلیل‌گر سیاسی، بر این باور است که با وجود بحران کم‌آبی، حکومت منابع لازم برای این پروژه را به قیمت کاهش توزیع خدمات به سایر مناطق کشور تامین خواهد کرد. نامبرده تاکید می‌کند که این توافق بیشتر یک معامله واردات و صادرات فناوری است و نمی‌تواند تغییری بنیادی و پایدار در درآمد و فرصت‌های شغلی درازمدت برای اقتصاد بزرگ مصر ایجاد کند.

در نهایت، قاهره در برابر یک تصمیم استراتژیک قرار دارد؛ پذیرش هر یک از این پیشنهادها تنها یک قرارداد زیرساخت اقتصادی نیست، بلکه ورود به مرحله‌ای تازه از وابستگی سیاسی و امنیتی خواهد بود که برای یک دهه یا بیشتر مسیر پایگاه مصر را در سیستم جهانی تعیین می‌کند.